گزارش سقوط ریال

همشهری آنلاین – مائده امینی: همگی چیز از خروج ترامپ از برجام آغاز شد. برجام؛ فرصت کوتاهی که پیاده شدن دمل رفت و کاربرد درستی هم از آن نشد. داخل همان سال که توافق تاریخی ایران و آمریکا به غصه خورد تا ۶ ماه پس از خروج ترامپ از برجام، تغییر خاصی در درآمدهای ارزی ایران ایجاده نشده بود، متغیرهای اصلی صرفه جویی دگرگونی خاصی نکرده بودند و هرچه رعشه در بازارهای مختلف خلق کردن شده بود، برچسب «تنش های روانی» گرفته حیات. برای مثال در همان چندماه تا اینکه برخی کشورها تا قبل از تکمیل مهلت آمریکا به آنها برای پیمانه خرید نفت از ایران، حجم معامله نفت خود را افزایش دادند.

اما سکون های دست وپا شکسته چندان دوام نیاوردند. دلاری که مدت ها در مدار ۱۳ هزار تومانی جاخوش کرده بود، روزبه روز گرانبها نم شد و در سال ۹۸ حتی تو ساعاتی از روز، نرخ ۱۸هزار تومان را در کف راسته به خویشتن دید؛ نرخ هایی که اگرچه مراجع رسمی سرزمین آنها را قبول نداشتند و بیشتر از چند ساعت دوام نیاوردند، اما سر اصطلاح مردم و دلال های سبزه میدان افتاد.

ولی مدتی بعد  با برکناری ولی الله سیف و روی فقره آمدن عبدالناصر همتی بخاطر زوجیت بانک مرکزی، کم ناچیز مباحثی مثل میدان متشکل ارزی، راسته آزاد و… مطرح شد و موجب شد که ترمز ارز کشیده شود؛ دلار در ماه هایی از سال۹۸، پیاده شدن مدار ۱۱ تا ۱۳هزار تومان به محرر نسبی رسید. اما این ثبات چندان دوام نیاورد و آثار تورمی گرانی بنزین، قرار گرفتن دوباره ایران تو لیست سیاه FATF، افت هواپیمای اوکراینی و تحریم های فلکی ثمر ایران، شیوع ویروس کرونا، تخصیص صادرات، سقوط قیمت نفت به زیر ۵۰دلار و… دست به مشت هم دادند و دلار را از مرز ۲۰هزار تومان عبور دادند.

در همان زمانه ثبات، چندی از اقتصاددانان مانند فرشاد مومنی اعلام کردند که آرامش بازار ارز موقتی است و اگر به همه مسائل مربوط به این حیطه توجه نشود، این آرامش، هم خصلت گورستانی پیدا می کند و بی آرامی آرامش قبل از نسیم خواهد حیات. یا اقتصاددانی مانند حسین راغفر گفت: اینکه نرخ دلار ۳۰۰ تا ۴۰۰درصد افزایش و سپس ۱۵درصد کاهش یابد و ما آن را تثبیت بگوییم، بسیار غم انگیز است. او همچنین درون اظهارنظری داخل روزهای التهاب راسته ارز و طلا اعلام کرد: برخی از دولتی ها سیگنال دلار ۲۵هزار تومانی می دهند.

حالا دلار دوباره بوسیله روزهای سرگیجه آورش برگشته است. سکه، روزهای ۹میلیون تومانی را در کارنامه خود به ثبت رسانده و بانک مرکزی و مهتر جمهور مدام تأکید می کنند این قیمت ها موقتی اند و ارز و طلا مکرر سرجای خود بازمی گردند. اما آیا دلار بیست وچندهزار تومانی با عرضه های ناچیزی متشابه ۴۵میلیون دلار در یک روز یا اظهارات مسئولان، دوباره به مدار ۱۱هزار تومانی برمی گردد؟   آذر ۹۶ قیمت دلار ۴۱۰۰تومان 

دلار در کتاب ۱۶مهر ۱۳۹۶ واقف کانال ۴هزار تومان شد. سیف، رئیس بانک مرکزی، در همان روزهای شروع روند تکثیر قیمت، گفته حیات: افزایش نرخ ارز به دلیل نزدیک شدن به پایان سال میلادی است؛ ارج ها کاهش واضح خواهد کرد. او تأکید کرده بود: بانک مرکزی بازار ارز را زیرنظر دارد و در تحولات اخیر موضوع خاصی را مشاهده نکرده است و خوشبختانه بازار از ثباتی برخوردار است که پایین تر تأثیر هیچ سست شدن و هیجانی قرار نمی گیرد.  بهمن ۹۶ نرخ دلار ۴۸۰۰تومان 

سیف دوم بهمن ۹۶ با بیان اینکه بانک مرکزی به طور طبیعی فضای موجود و رعشه میدان را کنترل می کند، اظهار کرده بود: ارزش ارز درون ۲ماه پایانی سال که زمان حال وارد آن شده ایم، روندی کاهشی درپیش می گیرد. او نیز تأکید کرده بود: سرمایه گذاری در ارج ارز به هیچگاه عنوان نمی تواند توجیه اقتصادی داشته باشد. کسی که منابع خود را بوسیله ارز دگرگونی می کند، خسارت خواهد کرد. او نیز توضیح داده حیات: در حدود ۴ تا ۵سال گذشته کسی که تنخواه خود را در بانک ها سپرده کرده، حداقل تاکنون منابع او ۸۰ درصد رشد داشته، درون حالی که اگر در همین مدت سرمایه گذاری را در ارز انجام داده بود، حداکثر ۵۰درصد متنفع می شد.  اردیبهشت ۹۷ ارج دلار ۶۵۰۰تومان

نهم اردیبهشت ماه، ارج دلار به ۵هزار و ۸۰۰تومان رسید که این رقم تا انتها اردیبهشت تا ۶۵۰۰تومان بی قراری افزایش پیدا کرد. ولی مهتر کل بانک مرکزی همچنان نوسانات بازار را غریزی نمی دانست. سیف در این باره گفته بود: تکثیر نرخ دلار ریشه در مشکلات اقتصادی ندارد و نشأت گرفته از التهابات سیاسی است. دیدیم که تو همان چند روز آغازین سال، التهابات غیرمنتظره و فاقد توجیه اقتصادی تو این بازار ایجاد شد؛ «از دید غلام عواملی که به این طور نوسانی منجر شده کاملا هدفمند بوده؛ یعنی این طور شرایطی را به هیچ نشانی غریزی تلقی نمی کنم. ۴۲۰۰تومان داخل وضعیت فعلی قیمت اصلی دلار است. » ۲۳اردیبهشت ۹۷ قیمت دلار  ۷۰۰۰  تومان

داخل حالی که دلار روزبه روز گران پر حرارت می شد، درون بیست وسوم اردیبهشت، سیف در توضیح مقدار های رفعت برای مبادله دلار گفته حیات: صحبت هایی درخصوص دلار ۷هزار تومانی شنیده می شود که رقم آن ناچیز است و در پستوها مبادله می شود.  ۱۳تیر ۹۷ ارزش دلار ۸۰۰۰تومان

ماه ها با همان روند سپری شدند. دلار هر روز گرانبها و گران زیرفون می شد. سیزدهم تیرماه، پیل قضاییه اعلام کرد که در راستای برگرداندن نظام به بازار ارز، وحید مظلومین و ۱۸نفر دیگر بازداشت شده اند. دلار در آن مقطع زمانی ۸هزار تومان بود که البته دستگیری سلاطین نتوانست بها آن را کاهش دهد، چراکه تا شهریور بوسیله کانال ۱۳هزار تومان مسبوق شد. مرداد ۹۷ ارج دلار ۱۱۶۵۰تومان 

بگیر و ببندها و دلار ۴۲۰۰تومانی با روی کار آمدن همتی، مهتر کل بانک مرکزی، متوقف شد. همتی پانزدهم مردادماه با امانت های جدید راهنمایی بازار ارز، فقره رسمی خود را آغاز کرد و گفت: دولت ارزش ارز را اطلاع دادن نمی کند و نخواهد کرد و تصمیم پژمان است ارز را ۳نرخی کند! او بیع و فروش ارز را آزاد کرد و گفت: میدان صرافی ها، ابتیاع و فروش خرد انجام می دهند، سودا و فروش تا ۱۰هزار دلار نیز مشروع است. بوسیله این ترتیب شانس نرخ ارز آزاد را در صرافی ها و برزن و میدان بوسیله رسمیت خواهد شناخت.
  فروردین ۹۸ قیمت دلار ۱۳۵۰۰تومان 

وحید مظلومین در آبان سال۹۷ اعدام شد؛ وقتی دلار حوالی ۱۱هزارتومان نوسان می کرد. سیلان افزایش بها دلار با اعدام او راکد نشد تا جایی که نرخ اسکناس آمریکایی در فروردین ماه به ۱۳هزار و ۵۰۰تومان رسید. تو همین بازه زمانی عبدالناصر همتی اعلام کرد: اگر مردم ارز نخرند، بوسیله سرعت ارزان می شود. او منفعت دولت از افزایش تعمدی قیمت ارز را رد کرده و گفته بود قیمت کنونی ارز غیرواقعی است.
  اردیبهشت ۹۸ قیمت دلار ۱۵۳۵۰تومان

۲۵اردیبهشت ۹۸، رئیس طاس بانک مرکزی با تأکید بر قائم نبودن ارزش های فعلی ارز، به مردم توصیه کرد که داخل این بازار تنخواه گذاری نکنند. او با پیش روی اینکه درون شرایط فعلی متغیرهای سیاسی پهلو بها ارز تأثیر می گذارد که به هیچ وجه مبنای اقتصادی ندارد، تأکید کرد: دشمن هر روز بخاطر برهم زدن بازار ارز یک سررشته ساختن می کند و نوسان گیران نیز تو پی سوءاستفاده هستند تا با ایجاد کرهء هوا روانی، نرخ ارز را تحت تأثیر استراحت دهند.
  مقصد ۹۸ بها دلار ۱۱۱۰۰تومان 

چندماه بعد مقدار دلار مکرر به ۱۱هزار تومان برگشت. عبدالناصر همتی تو ۲۵تیرماه اطلاع دادن کرد: غم اکنون بازار ارز به ثبات رسیده و هیچگاه راه نگرانی در این زمینه وجود ندارد. او تأکید کرد بانک مرکزی دیگر اجازه نمی دهد نرخ ارز افزایش پیدا بطی ء و گفت: گفته بودم سرمایه گذاری در این بازار خبط است! ۶شهریور ۹۸ ارج دلار ۱۱۴۰۰تومان

همتی درباره سرمایه گذاری در بازار سکه و ارز تو این ایام گفت: بازار ارز و سکه نوسان و ریسک دارد و تقریبا ثابت شده است نکاتی که درباره سرمایه گذاری تو این بازار گفتم از سر دلسوزی بود تا تنخواه مردم به ضرر بدل نشود.  
انسان اگر در راسته سرمایه یا در بانک تنخواه گذاری کنند ضررشان هنگفت اندک خواهد حیات. ذخایر اسکناس مان هم متعدد خوب است، به طوری که وضع امروز در ۶سال گذشته بی سابقه بوده است و ما هیچ مشکلی تو این بنیاد نداریم.
  آذرماه ۹۸ نرخ دلار ۱۳۵۰۰تومان 

پانزدهم آذرماه سال گذشته، همتی در اینستاگرام خویشتن نوشت: همچون گذشته بانک مرکزی تمام تکاپو خویشتن را برای برگرداندن ثبات لازم به میدان ارز به حکم خواهد گرفت و هموطنان مرجح خطر سرمایه گذاری در میدان ارز را همواره مدنظر داشته باشند. اردیبهشت ۹۹ نرخ دلار ۱۷۵۰۰تومان 

همزمان با نزدیک شدن نرخ آزاد خرید دلار بوسیله ۱۸هزار تومان، عبدالناصر همتی، رئیس بی مو بانک مرکزی ایران، ضمن تأکید پهلو دشواربودن وضعیت اقتصاد ایران، به آدم وعده عدل که محرر ارزش ارز قابل بازگشت است.
  دوم تیر ۹۹ ارزش دلار ۱۸۸۰۰تومان 

همتی نوسانات نرخ ارز را موقتی و کوتاه مدت خواند و با تأکید بر ضرورت حفظ کردن ذخایر ارزی ناحیه گفت: درصورتی که نوسان ماندگار باشد، قطعا تو بازار مداخله خواهیم کرد.
  سوم مقصد ۹۹ نرخ دلار ۱۹۶۰۰تومان 

روحانی: بدون شک افزایش بها ارز موقتی است و تعادل به زودی به میدان برمی گردد.